De Waarheid over Siliconen: Het Goede en het Slechte

De Waarheid over Siliconen

Siliconen hebben een slechte naam. Maar is dat wel zo terecht? Niet voor niets worden ze in tal van haarverzorgingsproducten gebruikt. Maar hoe zit dat dan? Zijn siliconen echt zo slecht of valt het allemaal wel mee?
Kijk ook eens bij de lijst van siliconenvrije conditioners.

 

Wat zijn siliconen?

Siliconen zijn synthetische stoffen die ontstaan nadat het element silicium (kiezel) bewerkt wordt. Het zijn zogenaamde polymeren (poly=veel, meer=deel) en dat betekent dat het moleculen zijn die uit 2 gelijke delen bestaan, in dit geval siliciumatomen en zuurstofatomen. Je kunt het zien als een soort vloeibaar rubber of vloeibaar plastic.

Welke soorten siliconen zijn er?

Er zijn heel veel verschillende soorten siliconen. Deze worden niet alleen maar gebruikt in cosmetische ingrediënten, maar bijv. ook in bakvormen en implantaten. Ik hou het voor nu even beperkt tot haarverzorging, want daar gaat deze blog tenslotte over.

Je kunt ze grofweg indelen in 2 types: wateroplosbare en niet-wateroplosbare. En er is nog een kleine extra vermelding voor siliconen die hoewel ze niet-wateroplosbaar zijn wel vanzelf verdampen. Deze types kun je weer verder onderverdelen qua structuur.

De meeste bekende soort siliconen zijn toch wel de Dimethyl siliconen, oftewel de Dimethiconen. Deze siliconensoort was de eerste die ingezet werd in cosmetische producten en ze zijn nog steeds één van de meest voorkomende soort in haarproducten.
Enkele siliconen (er zijn er nog veel meer):

Wateroplosbare siliconen:

  • Dimethicone copolyol
  • Stearoxy Dimethicone
  • Behenoxy Dimethicone
  • DEA PG-Propyl PEG/PPG-18/21 Dimethicone
  • Dimethicone PEG-8 Phosphate
  • Dimethicone-PG Diethylmonium Chloride
  • Hydrolyzed Silk
  • Hydrolyzed Wheat Protein
  • PEG/PPG-20/15 Dimethicone
  • PEG-12 Dimethicone
  • PEG/PPG-20/15 Dimethicone
  • PEG-7 Amodimethicone
  • PEG-8 Disteramonium Chloride PG-Dimethicone
  • PEG-33 (and) PEG-8 Dimethicone (and) PEG-14
  • Silicone Quaternium-8
  • Silicone Quaternium-17

* Staat er PEG voor dan is het waarschijnlijk wateroplosbaar, let wel op PEG kan ook gewoon een los ingrediënt zijn.

Siliconen en hun structuur

 

Niet-wateroplosbare siliconen:

  • Dimethicone
  • Behenoxy Dimethicone
  • Cetearyl methicone
  • Amodimethicone (deze stapelt minder snel, maar hecht zich wel meer aan beschadigde schubben)
  • Dimethiconol
  • Cetyl Dimethicone
  • Stearyl Dimethicone
  • Cetearyl Methicone
  • Cyclomethicone
  • Cyclopentasiloxane
  • Trimethylsilylamodimethicone (TSD)
  • Bis-Cetearyl Amodimethicone
  • Bis-Phenylpropyl Dimethicone
  • Bis-Hydroxy/Methoxy Amodimethicone
  • Cetyl Dimethicone
  • Cetyl PEG/PPG-15/15 Butyl Ether Dimethicone
  • Cyclomethicone
  • Cyclopentasiloxane
  • Cyclohexasiloxane
  • Di-Isostearoyl Trimethylolpropane Siloxy Silicate
  • Diphenyl Dimethicone
  • Disiloxane
  • Trimethylsiloxysilicate
  • PCA Dimethicone
  • Phenyl Trimethicone
  • Simethicone Stearoxy (or Stearyl) Dimethicone
  • Trimethyl Silylamodimethicone (deze stapelt minder snel, maar hecht zich wel meer aan beschadigde schubben)
  • Trimethylsiloxysilicate
  • Trisiloxane
  • Hexamethyldisiloxane

Verdampende siliconen:

  • Cyclomethicone
  • Cyclopentasiloxane
  • Hexamethyldisiloxane

Waar worden siliconen voor gebruikt?

Siliconen worden sinds 1950 pas ingezet in cosmetische producten, het ging toen vooral nog om huidverzorging. – Om het in perspectief te stellen: Shampoo zoals we dat vandaag de dag kennen werd pas na 1930 geïntroduceerd – Pas later is het gebruik in haarproducten populair geworden.

Ze worden ingezet als – het klinkt heel verkeerd, maar het is echt waar- glijmiddelen voor o.a. je haar. Siliconen vormen een beschermend waterafstotend laagje. Zo maken ze je haar gladder, zachter, makkelijker doorkambaar en verminderen ze pluis. Ze verminderen adhesie en frictie, waardoor veel schade wordt voorkomen.

Ook hebben ze het vermogen de werkzaamheid van andere ingrediënten te verminderen. Zo verzacht het ook de werking van het harde, agressieve ingrediënt SLS (Sodium Lauryl Sulfate) dat zich in shampoo’s bevindt. Die handigheid leidde tot de ontwikkeling van 2-in-1 shampoo, waren zowel SLS als siliconen zitten.

Siliconen voegen echter zelf niets toe aan het haar, ze zijn dus niet voedend. Ze vormen alleen een laagje om je haar en wekken de illusie van gezond haar.

 

Verdeling Conditioner over de Haarschubben

De verdeling van conditioner over de haarschubben – de conditioner hoopt zich op langs de randen

Waarom hebben siliconen zo’n slechte naam?

Het klinkt allemaal heel mooi als je het hierboven leest, maar toch hebben siliconen een hele slechte naam. Hoe terecht is dat nou eigenlijk?

– Slecht voor het milieu

Ten eerste zijn siliconen niet zo bevorderlijk voor het milieu, je kunt het vergelijken met plastic.

– Veroorzaken Build up

Veel siliconen zijn niet oplosbaar in water, wat betekent dat je ze dus niet uit kunt spoelen met water. Uit onderzoeken blijkt dat sommige siliconen zelfs na 20x(!) wassen met een SLS-bevattende shampoo nog in kleine mate op je haar aanwezig kunnen zijn. Je brengt dus telkens nieuwe siliconen aan, terwijl de oude niet weg zijn. Hierdoor gaan de siliconen zich opstapelen in je haar, dat wordt build-up genoemd.

De meeste build-up komt voor in de punten van je haar, dit leidt tot de bekende ‘crunchy’ harde punten die je vaak ervaart bij build-up. Je puntjes zijn altijd meer beschadigd, hoe gezond je haar ook is, dan de rest van je haar. Veel siliconen hopen zich vooral op langs randen van beschadigde schubben en op plekken waar de schubben afgebroken zijn.

  • De gevolgen van build up

Build-up verstikt je haar. Teveel siliconen maakt je haar slap, plakkerig, het onttrekt vocht uit je haar, zorgt ervoor dat goede ingrediënten als oliën niet meer bij je haar kunnen, het maakt haar dof, veroorzaakt op ten duur klitten en kan zoveel schade teweeg brengen dat je haar afbreekt.

– Verhullen natuurlijke conditie en textuur van je haar

Siliconen wekken vaak de illusie van gezond haar, terwijl je haar beschadigd is en uitgedroogd. Hierdoor geef je je haar niet wat het nodig heeft. Als je stopt met siliconen wordt je vaak ineens geconfronteerd met de ware staat van je haar, en daarom grijpen veel mensen al snel terug naar siliconen.

Ook kunnen siliconen in sommige gevallen je haartextuur verhullen. Ze verzwaren je haar, waardoor krullen minder de kans krijgen.

– Voegen niets toe

Siliconen bevatten geen werkzame stoffen, en hierdoor voegen ze niets toe aan je haar. Ze vormen alleen een laagje over je haar, wat overigens wel heel goed is voor bescherming.

– Hoofdhuidproblemen

Build-up kan ook voorkomen op je hoofdhuid als je daar ook siliconen-bevattende haarproducten op aanbrengt. Dit kan tot ernstige huidproblemen lijden. Veelgehoorde klachten zijn jeuk, pukkels, roodheid, roos en vormen van eczeem.

 

Kan ik siliconen veilig gebruiken?

Mijn motto is: Als het werkt, dan werkt het. Veel mensen die ik ken zweren bij siliconen en hebben nooit ergens last van. Als je geen problemen ervaart dan zou ik zeggen blijf het vooral gebruiken als je dat wilt. Maar wees je wel bewust van de nadelen die het met zich mee kan brengen. Op zich heb je geen siliconen nodig als je haar gezond is, maar als je haar beschadigd is kan het wel heel goed helpen verdere schade te voorkomen.

Als je veel siliconen gebruikt is het goed om regelmatig even te clarifyen om build-up te voorkomen, dat houdt in dat je je gehele haar met shampoo wast. Als je dit regelmatig doet kan dat met een milde shampoo, maar als je erg last van build-up hebt dan kun je dit het beste doen met een wat sterkere SLS-bevattende shampoo. Er zijn ook speciale clarifying-shampoo’s te koop.

 

Ik wil overgaan op siliconenvrije producten, hoe doe ik dat?

Al wil je siliconenvrij door het leven gaan, dan is het goed om eerst ook even te clarifyen zodat de siliconen uit je haar verdwijnen.

Daarna zul je je haar even de tijd moeten geven om te wennen. Er is vaak een soort ontwenningsfase, hier moet je even doorheen. Vaak zul je ineens merken hoe de echte conditie van je haar nu eigenlijk is, want dat is iets wat siliconen verhullen. Het kan zijn dat je vrij droog haar hebt, of je komt ineens tot de ontdekking dat je haar veel meer krult dan je dacht. Luister goed naar je haar en spring daar op in. Er zijn gelukkig een heleboel producten die je kunt gebruiken die geen siliconen bevatten.

 

Hoe herken ik siliconen in de INCI-lijst (ingrediëntenlijst)?

Verreweg de meeste siliconen eindigen op –cone. Kijk eens in het lijstje hierboven naar de namen en probeer ze te onthouden, zodat je ze gaat herkennen bij het bekijken van de INCI-lijst. Deze lijst vindt je vaak achterop het product of verpakking, soms ook onderop.

 

Welke alternatieven zijn er voor siliconen?

Siliconen zijn synthetische stoffen, maar zoals bij veel synthetische stoffen zijn er hele goede, soms nog wel betere, natuurlijke tegenhangers met een vergelijkbare werking, alleen dan zonder alle nare bijwerkingen.

De natuurlijke stoffen die vergelijkbaar zijn met siliconen heten slijmstoffen en je treft ze aan in een aantal planten, zoals Driekleurig Viooltje (Viola tricolor) en Heemst (Althaea officinalis). Maar de grootste bron van slijmstoffen is toch wel Iers Mos (Carrageen), als je daar thee mee maakt heb je een klont slijm. Slijmstoffen worden vaak als extract ingezet in haarproducten, bijv. Viola tricolor-extract of Carrageen-extract, zo staan ze ook aangeduid op de INCI-lijst.

Andere ingrediënten die je kunt gaan omarmen, als je dat al niet deed, zijn de bekende Aloe Vera gel en plantaardige oliën. Grote kans dat je daar je haar erg blij mee maakt!

Er zijn ook een heleboel producten te koop die siliconenvrij zijn. Kijk bijv. eens op de lijst van siliconenvrije conditioners.

 

Ik ben bijna 2 jaar siliconenvrij door het leven heen gegaan, en inmiddels gebruik ik af en toe weer producten met siliconen. Ik heb gemerkt dat het allemaal niet zo zwart-wit is qua siliconen als het lijkt. Ik heb producten met siliconen gebruikt die heel goed werkten en producten met siliconen die voor allerlei problemen zorgden, maar hetzelfde geldt voor siliconenvrije producten. Het gaat vaak meer om de juiste samenstelling van een product; de juiste ingrediënten, de juiste combinatie van ingrediënten en de juiste hoeveelheid van ingrediënten. Laat je niet gek maken door de hele siliconenvrije hype, als een product werkt voor jou dan werkt het, of het nou siliconen bevat of niet. Maar neem ook eens een kijkje aan de ‘andere zijde’, wie weet verrast het resultaat je wel.

 

Zweer jij bij siliconen of zweer jij ze liever af?

 

Liefs,

Kayleigh

Bronvermelding:
[DISAPIO, AL, and PETRINA FRIDD. “Silicones: use of substantive properties on skin and hair.” International journal of cosmetic science 10.2 (1988): 75-89.]
[La Torre, Carmen, and Bharat Bhushan. “Nanotribological effects of silicone type, silicone deposition level, and surfactant type on human hair using atomic force microscopy.” Journal of cosmetic science 57.1 (2005): 37-56.]
[Yahagi, Kazuyuki. “Silicones as conditioning agents in shampoos.” JOURNAL-SOCIETY OF
COSMETIC CHEMISTS 43 (1993): 275-275.]

 

Bewaren

Comments

Trackbacks

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *